BLOG


head-3001159_1280-1200x800.jpg

W poszukiwaniu początku

W środowisku coachów, trenerów czy terapeutów usłyszeć czasem można stwierdzenie, że coaching to taki złodziej, który z różnych dziedzin podkrada pasujące do niego elementy. I chyba trudno się z tym poglądem nie zgodzić. Wszak coaching czerpie z różnych nurtów terapii, czerpie z neurobiologii, z nauk społecznych, z mądrości Wschodu, sięga również do sportu. W rozważaniach na temat coachingu zwykle wspomina się – choć nie specjalnie dogłębnie – jaki związek ma z filozofią, szczególnie starożytną. Jedna z największych mądrości zachodniej cywilizacji, wyryta u progu świątyni w Delfach, brzmi poznaj samego siebie (gnothi seauton). Trudno o bardziej bezpośredni kontekst do tych form pomocy, które w swych podstawowych założeniach postulują właśnie ideę samopoznania i mądrości klienta.

Nie podlega wątpliwości, że filozofia pełni w społeczeństwie istotną rolę. Niestety jednak, w większości przypadków jej znaczenie pozostaje nieuświadomione, co prowadzi do powstawania krzywdzących stereotypów i umniejszania jej wagi. Nie należy jednak zapominać, że to filozofia właśnie stanowi niejako fundament naszego człowieczeństwa i świata, jaki znamy obecnie. Na przestrzeni wieków stała się bowiem motorem napędowym zmian i rewolucji w myśleniu oraz – co może wydawać się niespotykane – w działaniu, zwłaszcza we współczesnym świecie. Patrząc zaś z mniej popularnej perspektywy, można pokusić się o stwierdzenie, że to właśnie działanie, praxis, stanowi jedną z podstawowych funkcji filozofii. I pomino, że  zestawienie słów takich jak filozofia i działanie czy praktyczność nie wydaje się iść w parze, podwaliny filozofii wyrosły właśnie na użyteczności i na stosowalności wiedzy w praktyce. Jak pisze sam Immanuel Kant:

“Starożytni filozofowie greccy, tacy jak Zenon, Epikur, Sokrates, pozostali bardziej wierni prawdziwej idei filozofa, niż to ma miejsce w dzisiejszych czasach. Kiedyż wreszcie zaczniesz żyć cnotliwie – pytał Platon starca, który mu mówił, że słucha wykładów o cnocie. Nie chodzi o to, by wciąż spekulować, lecz by raz na dobre pomyśleć o wcieleniu czegoś w życie.”

Ale jak powyższe ma się do tematu rozwoju osobistego i zawodowego i to w XXI wieku?

 

Filozoficzne podstawy coachingu

Choć może to dość niepopularne stwierdzenie, filozofia stanowi ważny fundament pod zawody pomocowe. To poglądy słynnych myślicieli dotyczące człowieka, wyznawanych przez niego wartości oraz życia i społeczeństwa stały się podwalinami dla technik coachingowych, które próbują wykorzystać filozoficzne dziedzictwo, by jak najlepiej pomóc klientom w zrozumieniu siebie i odkryciu swojego prawdziwego oblicza.

Jednym z podstawowych funkcji coachingu jest wsparcie klienta w odkryciu swojego potencjału tak, by poprawił on jakość swojego życia i w pełni wykorzystał swoje predyspozycje – stał się lepszym sobą. Dzięki temu coachee może wzmocnić swoje poczucie szczęścia, czyli – wedle myślicieli tj. Sokrates – jedną z najcenniejszych wartości w życiu każdego człowieka. Coaching ma być więc praktyką, która dzięki interwencjom, narzędziom ale przede wszystkim dzięki relacji opartej na partnerstwie, zaufaniu i wierze w zasobność człowieka, pozwala klientowi wprowadzać zmianę, do której dąży. Filozofia starożytna również kładzie duży nacisk na koncepcję szczęścia i zauważa, że jego pragnienie przyświeca wszystkim ludziom. 

Szczęście podstawowym wyzwaniem człowieka

Coaching, podobnie jak filozofia starożytna, uważa, że szczęście osiągnąć można między innymi przez poznanie samego siebie, dojście do pewnej autorefleksji. Praca coachingowa polega między innymi na uświadamianiu sobie przez klienta swoich zasobów i ich wydobywaniu poprzez odpowiednio prowadzony proces oraz na podnoszeniu poziomu motywacji i satysfakcji życiowej coachee. Poznając i akceptując samego siebie, człowiek jest w stanie osiągnąć poczucie szczęścia. W filozofii poznanie samego siebie również jest jednym z kluczowych elementów, nie tylko do osiągnięcia szczęścia, ale także do zrozumienia i zaakceptowania zewnętrznego świata. Daje także pewną podstawę do snucia filozoficznych rozważań – znając siebie możemy zastanowić się nad swoją naturą oraz naturą otaczających nas rzeczy. Zwolennikiem takiej teorii jest Marek Aureliusz, który w swoich Rozmyślaniach niejednokrotnie nakazuje, by wsłuchać się w siebie, odnaleźć swoją prawdziwą istotę, gdyż jest to podstawa do wszelkiej innej działalności.
„A zacznij od siebie samego i siebie samego najpierw badaj. Pamiętaj, że to, co cię ciągnie, jak na sznurku, tu i tam, w tobie wewnątrz się kryje. Tam wymowa, tam życie, tam – by tak rzec – człowiek”. Albo w innym miejscu „Teraźniejszość poświęć samemu sobie”. W innym jeszcze fragmencie Marek Aureliusz pisze:

Jeżeli cię trapi coś zewnętrznego, to nie to ci dolega, ale twój własny sąd o tym. A ten zmienić – już jest w twojej mocy. Jeżeli ci zaś przykrość sprawia jeden ze stanów twego własnego usposobienia, to któż ci wzbrania zdanie twe sprostować? Podobnie, gdybyś się czuł strapiony, że nie możesz okazać swej działalności w sposób, który ci się zdaje rozumny, to czemuż się trapisz, a nie zabierzesz się do pracy?

Patrząc na przytoczony cytat, można odnieść wrażenie, że Marek Aureliusz mówił to samo, o czym dziś rozmawia się na licznych konferencjach – o odpowiedzialności za swoje życie, za postrzeganie świata zewnętrznego i wewnętrznego jednostki, o byciu tu i teraz. Próbował bowiem pokazać ludziom, że poznanie samego siebie oraz praca nad własnym „ja” może stać się przyczyną szczęśliwego życia. Tę samą zasadę wyznaje również współczesny coaching, próbując nakierować zainteresowanych na odpowiednie tory i wydobyć z nich stan, w którym poczują się możliwie jak najlepiej. Co ciekawe, pogląd Marka Aureliusza, o tym, że człowieka nie krzywdzi obiektywny  świat zewnętrzny, lecz własne myśli (sposób postrzegania i interpretacji), może być dziś bezpośrednim odniesieniem do Racjonalnej Terapii Zachowania, która zakłada pracę z pacjentem w oparciu o jego myśli i ich przeformułowanie wg tzw. zasad zdrowego myślenia.

Funkcja filozofii starożytnej oraz współczesnego podejścia coachingowego (także jako sposobu na życie) wydaje się być niezwykle podobna. Pomimo upływu ponad dwóch tysięcy lat chodzi nam tak naprawdę o pomoc drugiemu człowiekowi, o wsparcie w dążeniu do szczęścia i umiejętności cieszenia się tym, co jest. Tu i teraz. W tej właśnie sekundzie. 

Autor: Jacek Jokś

Literatura:
I. Kant, Vorlesungen über die philosophische Enzyklopädie, cyt. za: P. Hadot, Czym jest filozofia starożytna?.
Historia filozofii starożytnej. Tom I: Od początków do Sokratesa.
Marek Aureliusz, Rozmyślania.
S. Dembowski, F. Eldridgr, I. Hunter, Coaching kadry kierowniczej.

 


man-742766_1920-1200x800.jpg

18 sierpnia 2019 emocjepsychologiastres0

Stres dotyczy wszystkich żywych organizmów. Zastanówmy się jednak przez chwilę, co nas, ludzi stresuje. Pieniądze, relacje rodzinne, goniący terminy, egzaminy, korki, konflikty. Gazela natomiast nie stresuje się tym co pomyśli o niej zebra, ani nie spędza bezsennych nocy na planowaniu szczegółów ucieczki przed lwem. Zwierzęta, żyjące w naturalnym środowisku, stresują się w przede wszystkim w sytuacjach zagrożenia ich zdrowia lub życia, ponieważ reakcja stresowa jest w tych sytuacjach pomocna w uruchomieniu natychmiastowej, adekwatnej reakcji, która ma na celu ochronić ich życie. Innymi słowy stres pomaga zwierzętom się lepiej adaptować. Wobec tego powinien też pomagać nam ludziom. Jednak dlaczego tak nie jest? Dlaczego stres kojarzy się nam negatywnie? Czy stres jest szkodliwy?


adventure-conifer-daylight-1365428-1200x800.jpg

5 sierpnia 2019 emocjepsychologia0

Jeśli chcesz mieć Wartościowe Życie, przygotuj się na cierpienie – tak przekonują psychoterapeuci nurtu terapeutycznego Akceptacji i Zaangażowania (ACT)

To dość mocne słowa, nierzadko budzące wewnętrzny sprzeciw. Bo w końcu po to klient przychodzi do terapeuty, żeby on mu to cierpienie odebrał, a przynajmniej zmniejszył do minimum. A tu okazuje się, że człowiek może wybierać cierpienie, bo ono będzie przybliżać go do tego, co dla niego najważniejsze.


leaving-home-1200x609.png

Czym jest syndrom opuszczonego gniazda w klasycznym rozumieniu? Dużo mówi się o syndromie pustego gniazda w kontekście reakcji rodziców na opuszczanie przez ich dzieci rodzinnego domu. Ten silny kryzys emocjonalny, który może dotknąć zarówno matki, jak i ojców młodych dorosłych został szeroko opisany w literaturze z obszaru psychologii.


zespół-stresu-pourazowego-1200x806.jpg

24 czerwca 2019 psychologiastres0

Traumatyczne doświadczenia w specyficzny i często długotrwały sposób wpływają na funkcjonowanie poznawczo – emocjonalne. Trauma zawsze jest doświadczeniem psychofizjologicznym nawet jeśli samo zdarzenie nie spowodowało uszkodzenia ciała – fizjologia odnosi się do mózgu, organu w którym zachodzą wówczas istotne procesy/zmiany. Jedną z możliwych konsekwencji doświadczenia traumatycznego, którego nasilenie przekroczyło zdolność do psychicznego poradzenia sobie z nim, i z własnymi reakcjami na nie jest zespół stresu pourazowego – w skrócie PTSD.


samoregulacja-w-rozwoju-dzieci-psychologia-dzieci-1200x800.jpg

Oczekujemy od dzieci, że będą “grzeczne”, będą zachowywały się w odpowiedni sposób i według ustalonych przez nas reguł. Dzieci, tak jak my, bardzo często doświadczają stresu. Zachowują się wtedy w sposób świadczący o niezdolności do zareagowania na to co się dzieje wewnątrz i wokół nich – dźwięki, hałas, rozpraszające bodźce, dyskomfort, emocje. Wtedy poziom pobudzenia u dziecka może być szczególnie wysoki, a nieumiejętność poradzenia sobie w takich sytuacjach może przeradzić się w zachowania niezrozumiałe dla dorosłych. Czasem reakcje dzieci są tak gwałtowne i na pozór nieadekwatne do sytuacji, że dorośli odbierają te zachowania jako “niegrzeczne”, “niewłaściwe”.


beautiful-elderly-happiness-2050975-e1557747100451-1200x852.jpg

13 maja 2019 psychologia0

Radość jest jedną z podstawowych emocji 🙂 Wśród radosnych uczuć rozróżniamy takie jak: rozbawienie, zadowolenie, podekscytowanie, poczucie ulgi, ekstazę, dumę i wdzięczność, podobno można wyodrębnić około 16 różnych stanów emocjonalnych z tej grupy. Dlaczego podobno? Naukowcy badają pozytywne stany emocjonalne od niedawna. Wcześniej świat nauk psychologicznych skupiał się na patologii, zajmował się głównie tym co nie funkcjonuje i jest przyczyną ludzkiego cierpienia.


nastoletnia-depresja-1200x801.jpg

29 kwietnia 2019 dojrzewaniepsychologia0

Depresja jest poważną chorobą, która znacząco utrudnia ona funkcjonowanie. Jej objawy najczęściej pojawiają się już w okresie dorastania. Jest to szczególnie trudny i wrażliwy okres rozwojowy w życiu człowieka, w którym odpowiadamy sobie na pytania dotyczące wartości, tożsamości, dalszej drogi życiowej. Objawy depresji w tym czasie mogą poważnie wpływać na przyszłość chorego nastolatka – nie powinniśmy więc ignorować ich słowami „to przez hormony”, „jesteś za młody, żeby wiedzieć, czym są prawdziwe problemy”, „kiedy dorośniesz, zrozumiesz, czym jest cierpienie”.


O nas

Nasz zespół powstał dzięki przyjaźni i zrozumieniu jak ważna jest współpraca pomiędzy profesjonalnymi terapeutami o różnych specjalnościach. Ufamy, że różnorodność jaką proponujemy, może zaowocować dostępnością pomocy dla wielu osób o różnych potrzebach.

Znany Lekarz

Pracownia Psychologiczna Pomocnia

Kontakt

Poradnia Psychologiczna
Pomocnia Poznań

ul. Śniadeckich 5/2, 60-773 Poznań
nr tel. +48 795 795 202
sekretariat@pomocnia-poznan.pl

© 2018 Pomocnia Poznań | wykonanie: alpa