Żyrafa i szakal w nas – o komunikacji i budowaniu porozumienia

16 kwietnia 2021
co-symbolizuje-żyrafa-w-psychologii-1200x675.jpg

W podejściu nazwanym porozumienie bez przemocy nie chodzi o wyuczenie się zasad/wytycznych „jak się komunikować” żeby osiągnąć sukces, sugestii, które należy wdrożyć w życie i trzymać się ich żeby postawić na swoim. Chodzi o coś bardzo podstawowego: nawiązanie kontaktu z tym co mieszka w nas i innych ludziach. Celem porozumienia bez przemocy nie jest wygrana, udowodnienie racji ale słuchanie się nawzajem i akceptacja różnic, odnoszenie się do siebie z szacunkiem, otwartość, autentyczność.

Żyrafa i szakal w nas

Autor porozumienia bez przemocy Marshall Rosenberg posługuje się sympatyczną metaforą żyrafy i szakala aby w łatwy sposób odzwierciedlić swoje idee. Żyrafa reprezentuje tendencję do tworzenia bliskości, szakal do tworzenia dystansu. Gdy wchodzimy w skórę szakala liczy się dla nas cel, nie jesteśmy uważni na uczucia otaczających nas osób, czasem nawet możemy się w tym zapędzić wykorzystując ludzi do realizacji własnego celu, w skórze żyrafy jesteśmy w szczerym kontakcie w tym co w nas, jesteśmy otwarta na zmianę swojego kierunku myślenia, nie wpadamy w stare często nie działające już wzorce, jesteśmy ciekawi tego co nowe.

Kiedy budzi się w nas szakal prawdopodobnie wysyła nam wówczas sygnały alarmowe – czuje, że nasze potrzeby nie są zaspokojone, chce o nas zadbać/obronić ale robi to w sposób gwałtowny, żąda ich spełnienia, nie liczy się z drugą osobą. Często na co dzień posługujemy się językiem szakala zupełnie nieświadomie, zwłaszcza jeśli po drugiej stronie również Twoim rozmówcą też jest szakal…

Nawet jeśli rzadko mamy kontakt z językiem żyrafy stopniowo możemy nauczyć się ją przywoływać i próbować tłumaczyć język szakala na język żyrafy.

Czytaj także: Problemy z komunikacją w związku

Słuchanie na zewnątrz i do wewnątrz

szakal co oznacza w psychologiiMożemy dalej iść za tą metaforą i wyobrazić sobie, że słuchamy korzystając z uszu szakala i żyrafy – jakość słuchania zależy od rodzaju uszu używanych w danej chwili. Uszy możemy kierować na zewnątrz lub „do wewnątrz”.

Kiedy mamy uszy skierowane na zewnątrz wsłuchujemy się w innych, uszy do wewnątrz pozwalają nam wsłuchać się w samych siebie.

I tak słuchając uszami szakala skierowanymi na zewnątrz słyszymy rozmówcę, który nas obwinia i oskarża niezależnie od tego czy ktoś rzeczywiście oskarża – szakal jest przyzwyczajony do takiego interpretowania wypowiedzi innych osób. Słuchając uszami szakala skierowanymi do wewnątrz słyszymy wówczas, że to rozmówca ma rację a my jesteśmy głupi. Taki rodzaj słuchania prowadzi do poczucia wstydu, poniżenia, złości, poczucia winy…

Jeśli słuchamy uszami żyrafy skierowanymi na zewnątrz słyszymy słowa a nie nasze interpretacje słów, słyszymy uczucia i potrzeby drugiej osoby, uszy żyrafy skierowane do wewnątrz pozwalają zdać sobie sprawę z tego co czujemy, jak wpływają na nas słowa drugiej osoby i jakie mamy potrzeby.

Model porozumienia bez przemocy

opiera się na czterech elementach:

  • obserwacje
  • uczucia
  • potrzeby
  • prośby

oraz kluczowych założeniach, z których najważniejsze to:

  • wszyscy ludzie mają te same podstawowe potrzeby, różnimy się strategiami, które pozwalają nam je zaspokoić,
  • podejmując działania mamy nadzieję na zaspokojenie potrzeb, nasze zachowania w tym przemoc są próbą uzyskania zaspokojenia potrzeby, jeśli nie potrafimy zakomunikować jej w inny sposób,
  • uczucia informują nas czy potrzeby są zaspokojone, działania innych osób nie są bezpośrednim powodem odczuwanych przez nas uczuć, mogą być ich wyzwalaczem,
  • kontakt z samym sobą (świadomość i akceptacja potrzeb, myśli, uczuć) może wystarczać do osiągnięcia lepszego samopoczucia/spokoju wewnętrznego nawet jeśli potrzeby nie będą zaspokojone.

Czytaj także: Kategorie myśli automatycznych

Dwoje ludzi w czasie kłótni w salonieJak zacząć wprowadzać porozumienie bez przemocy do własnego życia?

W kroku pierwszym warto zwizualizować swojego osobistego wewnętrznego szakala i żyrafę. Następnie sprawdzać w trakcie rozmowy lub krótko po niej czy słuchałeś uszami szakala (ocena, uogólnianie, przypisywanie intencji, interpretowanie) czy uszami żyrafy (obserwowanie, bez nadawania znaczenia), zwróć uszy do wewnątrz i zwróć uwagę na to jakimi uszami słuchasz i co czujesz (do siebie i do drugiej osoby), sprawdź potrzeby (jaką potrzebę wyrażał Twój rozmówca?, jaka jest Twoja potrzeba?), później zastanów się jak mógłbyś wyrazić swoją potrzebę.

Autorka: Sara Struzik

Bibliografia:

Mol J., Żyrafa i szakal w nas, Porozumiewajmy się, Poznań 2015

Oferta: Psychoterapeuta rodzinny w Pomocni Poznań

5/5 - (4 votes)

O nas

Nasz zespół powstał dzięki przyjaźni i zrozumieniu jak ważna jest współpraca pomiędzy profesjonalnymi terapeutami o różnych specjalnościach. Ufamy, że różnorodność jaką proponujemy, może zaowocować dostępnością pomocy dla wielu osób o różnych potrzebach.

Znany Lekarz.

Pracownia Psychologiczna Pomocnia

Facebook

Ten komunikat jest widoczny tylko dla administratorów.
Wystąpił problem z wyświetlaniem wpisów z Facebooka. Zapasowa pamięć podręczna w użyciu.
Kliknij, aby wyświetlić błąd
Błąd: The user must be an administrator, editor, or moderator of the page in order to impersonate it. If the page business requires Two Factor Authentication, the user also needs to enable Two Factor Authentication. Rodzaj: OAuthException

Kontakt

Poradnia Psychologiczna
Pomocnia Poznań

ul. Śniadeckich 5/2, 60-773 Poznań
nr tel. +48 795 795 202
sekretariat@pomocnia-poznan.pl

© 2023 Pomocnia Poznań | wykonanie: alpa