Czy podręcznik psychologiczny wydany w roku 1996 ma dziś jeszcze zastosowanie? Wersja papierowa książki Marii Król-Fijewskiej jest rzadkością, możliwą do zakupu w stanie używanym, w wysokiej cenie czyli praktycznie jest to biały kruk. Studio wydawnicze Xaudio postanowiło odświeżyć czytelnikom tę pozycję wypuszczając ją na rynek w formie do słuchania czyli audiobooka w roku 2021.

 

Jako psycholog uważam tę decyzję za doskonałą, ponieważ przesłanie książki jest nadal aktualne. Pewne przykłady sytuacji się nieco zestarzały np. odbieranie pieniędzy na poczcie czy szydełkowanie. Sądzę, że każdy słuchacz bez problemu będzie w stanie przenieść te przykłady w bardziej aktualną scenografię i kontekst kulturowy. Wielką zaletą tego podręcznika asertywności jest dobre usystematyzowanie tematu i podanie wielu próbek właściwych zachowań.

 

Autorka znając realia psychologiczne w jakich żyjemy rozwija wiele z tych wzorów komunikacji sugerując, co zrobić jeśli spotkamy się z agresywnym lub uległym zachowaniem po drugiej stronie. Czasem proponuje także kilka alternatywnych możliwości postąpienia w danej sytuacji, co bardzo rozwija wachlarz dostępnych nam rozwiązań.

Psycholog Poznań – skorzystaj z naszej pomocy.

Dobrze to obrazuje scenariusz stopniowania reakcji, który zamieszczony jest w rozdziale 10 na temat wyrażania gniewu. Zaczerpnięty on został od innej trenerki asertywności Pameli Butler. Scenariusz składa się z 4 kroków, które psychoterapeutka rozpisała biorąc pod uwagę prawdopodobną sytuację. Zaprasza nas do wyobrażenia sobie, że jesteśmy w kinie, gdzie mężczyzna siedzący z tyłu stuka nogą w fotel kinowy co jest irytujące.

Psycholożka proponuje:

1. „Pan stuka nogą w moje krzesło. Proszę, aby Pan przestał, bo mi to przeszkadza w oglądaniu filmu.” Jeśli nie zadziała:
2. Głośniej z irytacją w głosie: „Proszę nie stukać w moje krzesło! Pan mi przeszkadza!” Gdy stukanie trwa nadal:
3. „Jeżeli nadal będzie Pan stukał w moje krzesło zawołam biletera.” Jeśli mężczyzna kontynuuje swoje działanie:
4. Wołam biletera. Dziś pewnie poszukalibyśmy kogoś z obsługi lub ochroniarza i to byłoby nasze „zaplecze” pomocowe. Można, by też rozejrzeć się za inną osobą wokół, która wydaje się być życzliwa i odważna.

Działanie takie zwiększa szanse powodzenia a poza tym pozwala zachować poczucie godności.

 

Król-Fijewska w swoim opracowaniu używa sformułowania „być blisko siebie”, czyli w zgodzie ze sobą, które odczytuję jako bardzo aktualne dziś, wręcz robiące karierę w literaturze, podcastach czy blogach psychologicznych.

 

Autorka pisze o wewnętrznym monologu, którym siebie zatruwamy, odmawianiu, obronie swoich praw, inicjatywie w sytuacjach społecznych, wyrażaniu i przyjmowaniu opinii, krytyki, gniewu, radzeniu sobie z zakłopotaniem oraz poczuciem winy i krzywdy. Pani Maria opowiada także o asertywności w kontakcie z samym sobą, czyli traktowaniu siebie z szacunkiem, uwagą i miłością.

Pomocna może być również ankieta nazwana mapą asertywności. Wskazuje ona obszary asertywności kłopotliwe dla nas a zarazem te, nad którymi warto pracować.

 

Autorka: Anna Wojciechowska